Carnavalsoptreden in een Uithoek

PaulWaarde lezers van dit blog, wat doet een aankomend bejaarde als ik in een week waarin alle weldenkende collega’s op vakantie zijn (Deze week is het lente- of skivakantie in het noorden van Finland)?
Juist, hij trekt drie dagen uit om ergens op het randje van nergens drie kwartier te oreren.

Fastlagsbulle oftewel laskiaispulla

De traditionele traktatie op vette Dinsdag is in Finland en Zweden een zoet broodje gevuld met jam of amandelspijs en slagroom. Het heet in het Zweeds fettisdagsbulle, fastlagsbulle of semla, terwijl de Finnen het laskiaispulla noemen. Ik noem het lekker!

Ik kreeg via via de opdracht om als vertegenwoordiger van Finland een voordracht te houden tijdens een symposium in een klein stadje in Denemarken. Het symposium viel onder de auspiciën van de Noordse Raad, een samenwerkings orgaan van alle Noordse landen (Denemarken, Faeroer, Finland, IJsland, Noorwegen, Zweden) en daarom moest de presentatie in het Zweeds gehouden worden (vandaar dat mijn collega’s eenstemmig mij uitkozen om te gaan).

Het thema van het symposium was “fastholdelse”, een Deense verzameltermterm voor alle initiatieven die het gemakkelijker of aantrekkelijker moeten maken voor mensen om in afgelegen gebieden te (blijven) wonen. Mijn bijdrage zou moeten gaan over de wijzen waarop de hogeschool van Kemi-Tornio zulks tracht te bewerkstelligen voor de inwoners van Fins Lapland. En de datum van het evenement was 8 Maart, een dag die dit jaar niet alleen de internationale vrouwendag was, maar tevens Vette Dinsdag (Mardi Gras). In Nederland was dit de laatste dag van het Carnaval.

Ik moet evenwel zeggen dat de stemming op het symposium allesbehalve carnavalesk was. De ontvolking van de randgebieden, zoals men het noemde, wordt in de betrokken gebieden gevoeld als een groot probleem. Naarmate de bevolking verschraalt en vergrijst, wordt het aanbod aan diensten (scholen, winkels, gezondheidszorg, telecommunicatie) steeds kleiner tot het uiteindelijk enkel voor kluizenaars nog doenlijk is om op permanente basis in het gebied te vertoeven. Zelfs het volle Nederland heeft zo’n leeglopend randgebied in Oost-Groningen. De problematiek in landjes als Nederland en Denemarken is echter nog te overzien, omdat de vertrekkers meestal niet zoveel verderop gaan zitten en de achterblijvers nog relatief dicht bij de bewoonde wereld zijn.

Lapland is ook een buitengebied, maar hier zijn de afstanden en daarmee de problemen enigszins groter.  Lapland is ruim twee keer zo uitgestrekt als heel Nederland, maar heeft een bevolking kleiner dan die van de stad Groningen (de gemiddelde bevolkingsdichtheid is minder dan 2 personen per km2). De bevolking van Lapland neemt sinds jaar en dag geleidelijk af, eigenlijk al sedert de laatste gold rush. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de hogeschool van Kemi-Tornio (gelegen aan de rand van Lapland) zijn sporen heeft verdiend in de strijd tegen de ontvolking. Dat was tevens de achtergrond voor het verzoek vanuit Denemarken om een presentatie te komen geven.

Als school is onze eerste opdracht natuurlijk onderwijs verzorgen. Met heel Lapland als achterland heeft Kemi-Tornio University of Applied Sciences, zoals de hogeschool officieel heet, veel expertise opgebouwd in afstandsonderwijs. Ons eDegree programma stelt mensen die wonen of werken in afgelegen gebieden in staat om een bachelorstudie te volgen zonder dat ze daar meer dan eens per jaar voor naar Tornio of Kemi hoeven te reizen. Mensen die anders niet zouden kunnen studeren worden via de eDegree programma’s bereikt. Het success van deze studie opzet leverde ons veel internationale erkenning op.

De meester in actie

Ik hoop dat mijn presentatie opwoog tegen de onkosten die de uitnodigende organisatie gemaakt heeft om mij helemaal uit Lapland te doen overkomen, terwijl ik mijn spreekbeurt net zo goed via het Internet had kunnen afhandelen; daar draai ik mijn losse pols niet voor om.

Onderwijs alleen is echter niet genoeg om mensen vast te houden in de buitengebieden. Er moeten natuurlijk wel werkgelegenheid en diensten voor ze zijn. Ook in dat opzicht spant Kemi-Tornio UAS zich in om de bevolking van Lapland vooruit te helpen. De school ontplooit talrijke initiatieven om het lokale bedrijfsleven te helpen innoveren en ontwikkelen en zo meer arbeidsplaatsen te scheppen. Vooral werkgelegenheid voor vrouwen is daarbij een speerpunt van aandacht, aangezien er zonder vrouwen niet genoeg kinderen komen en bij gebrek aan kinderen sluiten de scholen, wat de overblijvende families met kinderen dwingt te verhuizen, waardoor op zijn beurt de dorpswinkel gedwongen wordt de deuren te sluiten, enzovoort.

De hogeschool heeft ook sinds kort een business incubator, een opzet waarbinnen studenten tijdens hun studie een eigen bedrijfje opzetten, waarbinnen ze stage kunnen lopen en hetwelk ze na hun afstuderen buiten de school kunnen voortzetten. Het zijn nog kleine stapjes maar iedere baan is welkom. De incubator, die op termijn zal worden uitgebreid, trok de meeste intresse van het publiek in Denemarken, dat net als ik al vertrouwd was met afstandsonderwijs en ontwikkelingsprojecten. Laten we hopen dat mijn bijdrage de Denen op ideeën gebracht heeft.

Filmposter van HaevnenDe lokatie van het symposium was een hotel in het kleine stadje Rudkøbing op het eilandje Langeland ten oosten van Fynen. Het nam zo goed als een hele dag in beslag om er te komen via taxi, vliegtuig, vliegtuig, trein, bus en benenwagen. Rudkøbing is een aandoenlijk plaatsje met kleurrijke kleine poppedijnehuisjes met poppedijnedeurtjes. Een idyllische woonomgeving, welke recentelijk nog als decor diende voor de Oscarwinnende film Haevnen (In a Better World), maar ondanks dat viel het mij bij mijn eerste rondwandeling al op dat er relatief veel oud van dagen op straat waren en dat relatief veel huisjes te koop stonden. Voor wie uit het drukke Nederland weg wil is dit wellicht een mooie bestemming. Hieronder volgen wat plaatjes om te overtuigen:

In de binnenstad

Zomaar een straatje in het centrum van Rudkøbing

Een poppedijnedeurtje

Dit schattige voordeurtje is nauwelijks 170cm hoog

Standbeeld van een apotheker

Het meerendeel van de binnenstadsbebouwing stamt uit de 18de en 19de eeuw.

Een opkijkje naar de kerk

Dit deurtje met groenglazen vensters mocht er ook wezen.

Een popperig winkelstraatje

Je waant je in de wereld van H.C. Andersen

Een onderdoorgang naar een buitengewone binnenplaats

Oude stadjes als Rudkøbing wemelen van de dromerige doorkijkjes en romantische hofjes.

Rudkøbing, voorwaar een aantrekkelijk alternatief voor wie vastzit in een vage vale vinexwijk. Het is maar één dagje rijden vanuit Nederland.

Advertisements
This entry was posted in Paul Nijbakker, Reisimpressies, Standplaats Tornio and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Carnavalsoptreden in een Uithoek

  1. Heel lleuk plaatsje, maar om te wonen, ik spreek geen woord Deens.
    Wat het verminderen van de bevolking betreft, feitelijk is het alleen maar goed, er is een gigantische overbevolking.
    alleen het houd wel in dat mensen moeten verhuizen en sommigen zullen er moeite mee hebben. dus is het de taak van de regering om goede maatregelen te nemen en niet de boel laten verloederen.
    Er ontstaan dan wel weer nieuwe lege gebieden waar de natuur zich kan ontwikkelen, voor Nederland zou het een zegen zijn.

  2. Dat winkelstraatje spreekt mij wel aan

  3. @Antoinette,
    Deens is zo geleerd 😉
    DeScandinavische landen proberen Nederlanders naar hun lege gebieden te trekken, vooral in Zweden en Noorwegen zit er al een hele club. Dat zou in NL wat ruimte moeten scheppen.

    @Paco,
    En met echte winkels ook.

  4. Anton says:

    Ben je je lekkere spullen, je laskiaispulla, nou misgelopen?

  5. Cor Verhoef says:

    Deens is toch verwant aan het Fries? In dat geval spreek ik het al:

    US MEM

  6. @Anton,
    Net als in NL de pepernoten al in September in de schappen komen zo heeft men in Finland en Zweden de beschikbaarheid van de Vette Dinsdagbroodjes ook wat uitgebreid.

    @Cor,
    Deens is nauw verwant aan het Noors en Zweeds; Fries is nauw verwant aan het Engels. Zowel Deens als Fries zijn Germaanse talen, maar de opvallende overeenkomsten in woordenschat berusten vooral op de invloed van het Laagduits die zich in alle Hanzegebieden deed gelden.
    Dus wellicht dat ze in Denemarken onder memmen iets heel anders verstaan dan in Fryslân.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s