Jingpo en Zaiwa

bijdrage van Anton Lustig (China) – een naslagwerkje ~~~~~

Verwarring is er om de wereld uit te helpen.

Behalve schilderijen maak ik ook muziek. Dat is voor veel mensen al erg verwarrend. Vooral tijdens de vier jaar dat ik Nederlands gaf aan een universiteit in Beijing. Daarnaast blijk ik dan ook nog een “verleden” te hebben als taalkundige, waardoor die meer creative zaken DUS wel “hobbies” zouden moeten zijn. Mooi niet! Ik wens in geen enkel hokje gepropt te worden! Hoewel ik soms toch ook wel wat misopvattingen door de vingers moet zien, in het belang van onze projecten voor het algemeen en hoger belang. Maar zoveel maanden leven zonder atelier en instrumenten valt soms ook wel zwaar.

Dan ook nog de onduidelijkheden omtrent twee “exotische” namen: Zaiwa en Jingpo. Doktor Anton is specialist op de taal Zaiwa. Maar is er dan geen vólk dat die naam draagt? En wat is “Jingpo” dan? Het levenswerk van mijn vrouw en ik, het Prop Roots Program, is ten behoeve van de Jingpo-minderheid. Is er verband tussen de twee en zo ja wat voor een? 

En maakt het het niet extra ingewikkeld als de volkeren in dit grensgebied aan beide kanten wonen, zowel in China als in Birma/Myanmar? Het antwoord hierop is alvast: ja. 

Maar voor ik losbarst met mijn ontknopingen wil ik vooral nog even van het hart hoe fascinerend het leven in een multicultureel paradijs als dit hier wel niet is. Overal tref je mensen van verschillende etnische achtergrond die respectvol met elkaar omgaan en zovele mensen zijn meertalig.  

Om te beginnen: Jingpo is de officiële naam voor de etnische minderheid waar de Zaiwa deel van uitmaken. Alle Zaiwa zijn dus Jingpo, maar niet alle Jingpo zijn Zaiwa. Prop Roots is officieel ten behoeve van de Jingpo-kinderen, maar voorlopig eigenlijk alleen voor die van de Zaiwa. Dat kan praktisch ook niet anders, omdat in onze directe omgeving, de Westelijke Bergen, alleen Zaiwa wonen. En het Zaiwa is ook de enige van de verschillende talen van de Jingpo die ik spreek. Maar we willen de overige Jingpo niet buiten sluiten en sowieso kennen we ook veel mensen die tot verschillende van deze groepen tegelijk behoren. Alles voor de Jingpo dus. En op nationaal niveau dan: wie heeft er ooit gehoord van de naam Zaiwa? Zai- wat?

De Zaiwa delen sinds lang een groot deel van hun cultuur met de Jinghpaw (Jinghpo). Het zal u opvallen dat deze naam sprekend lijkt op ‘Jingpo’ en dit is dan ook slechts de Chinese transcriptie van hetzelfde woord. Maar ‘Jinghpaw’ gebruik ik hier in engere zin, verwijzend naar een apart volk met een eigen taal en herkomst, terwijl ik de naam ‘Jingpo’ in ruimere zin gebruik, voor de culturele eenheid die in de loop der geschiedenis tussen de Jinghpaw en de Zaiwa – alsmede enkele nauw aan de Zaiwa verwante groepen – is ontstaan. In Birma wordt een vergelijkbare groep van volkeren aangeduid met Kachin, woonachtig in Kachin State, in de chaos Birma/Myanmar genaamd. Dus: Kachin = Jingpo. Met omstreeks 1 miljoen zijn de Kachin Jingpo in Birma zijn een stuk talrijker dan de Jingpo in China (iets meer dan 13,000) en in Birma hebben zij zelfs hun eigen Kachin State, een gebied minstens zo groot als Nederland en België tesamen. Daar zijn de Kachin nu in oorlog met de centrale Birmese overheid, wellicht heeft u daarvan gehoord, hoewel dit werkelijk een vergeten gebied is.  Om even een indruk te geven: de prefectuur Dehong in het zuidwestelijke puntje van China, het gebied waar de Chinese Jingpo wonen, en tevens de meeste Zaiwa, beslaat ongeveer éénderde van Nederland, even afgezien van het oneerlijke feit dat dit bergachtige gebied veel groter zou zijn als je het plat zou kunnen strijken. 

De Jinghpaw, de sprekers van deze taal bedoel ik, vormen in Kachin State de meerderheid, maar in China zijn zij in de minderheid. Over het algemeen gezien zijn zij de meest dominante groep en zij hebben de Zaiwa in cultureel en maatschappelijk opzicht dan ook voor een groot deel geassimileerd. Alhoewel, de meeste Zaiwa leven eigenlijk toch vooral aan de oostelijke rand van dat grote invloedsgebied, in de prefectuur Dehong in China, en de mensen hier noemen zich, als ze in hun eigen taal spreken wel degelijk Zaiwa en gebruiken de naam Jingpo alleen tegenover andere volkeren, omdat die het anders toch niet snappen. Verder is dit niet bepaald een heet hangijzer want er is geen rivaliteit tussen deze groepen. (Alhoewel, ik hoorde wat vage geluiden over de situatie in Birma, namelijk over dat de Zaiwa en de andere door de Jinghpaw cultureel overheerste kleinere volkeren daar toch talrijker zouden zijn dan algemeen wordt aangenomen. Dit zou kunnen betekenen dat zij zich later wellicht zullen gaan emanciperen.)

Zaiwaland 

De Westelijke Bergen waar ik nu leef is de county (deel-deel-provincie) met het hoogste percentage Jingpo van China en  hier wordt helemaal geen Jinghpaw gesproken. Vrijwel iedereen spreekt Zaiwa, ook de meeste Han-Chinezen die hier zijn opgegroeid. 

De titel van mijn nieuwe rubriek in het blad ‘De Leeuw’ van de Nederlandse Vereniging te Peking zal u nu niet meer verbazen. “Bericht uit Zaiwaland” is bedoeld om Nederlandstalige lezers op de hoogte te houden van het reilen en zeilen van ons Prop Roots-project. Iedere aflevering plak ik voortaan ook in ons Triumvieraat-blog. Meestal zal het gaan om wat er in en rond ons activiteitencentrum in ons dorp hier gebeurt. Uiteraard houden we ook contact met onze oude vrienden in dorpen en stadjes in de omgeving. Ook zullen we gauw de dorpen in de omtrek wat meer gaan verkennen, want ons dorp ligt eigenlijk slechts op het randje van de Westelijke Bergen. Onder langs ons huis loopt de weg die al snel in noordoostelijke richting omhoog kronkelt richting de eerste toppen. Hier is de link met Google Earth: 24°14’25.21″N  98° 9’10.09″E (Het ziet er nog erg kaal uit!) Twintig minuten lopen langs een glooiende helling naar beneden, in zuidwestelijke richting, is de lagere school van Yingpan: 24°13’54.93″N  98° 9’19.45″E, waar wij ook praktisch elke dag te vinden zullen zijn. Mijn bedoeling was dat als u beide locaties op Google Earth hebt gevonden u zelf wel enigszins de weg zult kunnen vinden. Ons “Zaiwaland”, de Westelijke Bergen, is misschien ongeveer twee keer zo groot als ……… het Drechtstedengebied.

Wilt u meer weten over het Zaiwa dan bent u bij mij aan het goede adres. Mijn twee boeken vormen de meest grondige en uitgebreide beschrijving over deze taal die er bestaat. 

Ik moet nog eens beginnen aan eenvoudige boekjes (Engelstalig en Chineestalig) met de basiskennis van het Zaiwa, voor de vrijwilligers en andere gasten die hier over de vloer komen.

Hier zijn wat links naar eerdere Nederlandstalige bijdragen aan dit blog over Prop Roots en het verhaal hoe ik in China en bij de Zaiwa/Jingpo terecht kwam. En hoe ik op TV kwam en zo nog wat van die dingen.
Van Propadeuse tot Prop Roots
Prop Roots’ Prachtige Prijzen – en andere nieuwtjes van de 2e helft van 2011

Advertisements
This entry was posted in Anton Lustig, Bericht uit Zaiwaland, Prop Roots and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

7 Responses to Jingpo en Zaiwa

  1. Nu duizelt het me een beetje. Met zoveel groepen en classificaties, hoe groot is het Jingpo gebied dan wel niet (vergeleken met, centrum-van-het-heelal, Nederland)?

  2. de stripman says:

    Het is niet eenvoudig, maar je legt het helder uit !

  3. cor verhoef says:

    Het is me nu allemaal een stuk duidelijker Anton. Maar kristalhelder is het nog steeds niet 😉

  4. Anton Lustig says:

    Heerun, ik kreeg de indruk dat ik nog blij mocht zijn dat jullie het niet voor 100% niet begrepen hadden. Behalve Jan de Stripman dan. Ik heb het nu een beetje aangepast en ook nog wat cijfertjes toegevoegd.

    Dit stukje was een beetje als naslagwerkje bedoeld voor bij andere stukjes. Voor mensen die willen weten hoe de vork nou echt in de steel zit. De situatie is net iets ingewikkelder dan te zeggen dat ‘Jingpo’ de naam van het volk is en ‘Zaiwa’ die van een van hun talen. Vooral nog omdat we hier in een grensgebied tussen China en Birma wonen.

    Wat vinden jullie van mijn avatar?

  5. Pingback: Bericht uit Zaiwaland (1) | Het Triumvieraat

  6. Pingback: Wat de Manau nou is | Het Triumvieraat

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s