Van Propedeuse tot Prop Roots

bijdrage van: Anton Lustig (China)
  ~~~~~~~~~~~~~
Dit stuk doet uit de doeken wat dat Prop Roots nou werkelijk inhoudt en hoe het zo gekomen is. Geschreven augustus 2011. Wat er gebeurde in de roerige maanden daarop staat hier beschreven.


Van Propedeuse tot Prop Roots

Klik hier voor begeleidende lees-muziek van eigen hand, beginnende met bewerkingen van Jingpo-liedjes.

China-fanaat
Dit verhaal begint in 1989, toen ik koos voor de studie Chinees in Leiden. Wat ik hiervoor heb gedaan is een ander verhaal en staat meer direct in verbinding met mijn schilder- en muzikale activiteiten. Hoe dan ook, ik wilde een taal gaan studeren die zo ‘anders’ mogelijk was en gesproken werd in een geheel ‘andere’ wereld. Bovendien was China erg groot en oud, dus met de juiste instelling kon deze studie niet anders dan interessant worden. Deze verwachtingen werden ruimschoots waargemaakt. 

op zoek naar de Zaiwa
Bovenop mijn onmetelijke interesse voor China en het Chinees raakte ik geobsedeerd door de minderheden en hun talen, dus ik koos Vergelijkende taalwetenschappen van het Sino-Tibetaans (beter: Tibeto-Birmaans) als bovenbouwstudie. Omdat het met eigen materiaal goed voor de dag komen is, besloot ik voor de afstudeerscriptie een beschrijving van een nauwelijks beschreven taal te schrijven, het Zaiwa. In de zomervakantie van 1991 kon ik dan eindelijk op het vliegtuig stappen en voor het eerst het echte China meemaken! Het was een fantastische tijd waarin ik veel vrienden maakte. Ontornbaar plan was ook de prefectuur Dehong te bezoeken in de zuidwestelijke uithoek van Yunnan, want daar woonden de Jingpo die het Zaiwa spreken. Via veel navragen en een zeer hulpwillige dokter die me op de fiets meenam, kwam ik in het dorp Leinong terecht, nu al 20 jaar mijn thuisbasis bij de Jingpo.

1992, in (het destijds nog dorpje) Nongdao, in de vallei onder het Jingpo-dorp van bestemming

onderzoek
De Jingpo leven in de heuvels aan beide zijden van de grens met Birma, in een subtropisch klimaat. Alles groeit en gedijt daar prachtig. De Jingpo zijn beslist arm te noemen, maar genoeg en lekker eten is er in ieder geval wel. Gesprekken over koetjes en kalfjes, op lage krukjes gezeten in of romdom de bamboehuizen, duren al gauw eindeloos. Hun uiterlijk, taal en alles aan hun cultuur doet beslist on-Chinees aan. Wat je niet ziet en nauwelijks kunt vermoeden als je er bent, is dat onder hen ernstige drugs- en HIV/AIDS-problemen heersen. Zelf had ik dat in de eerste jaren ook nauwelijks in de gaten; hoorde slechts dat het in sommige andere dorpen ‘niet zo pluis’ was.

de leiders van de dans

Afstudeerscriptie, nog in het Nederlands, liep over in promotieonderzoek, wat na vele maanden veldwerk en jaren van schrijven en herschrijven resulteerde in een uitputtende taalkundige beschrijving van het Zaiwa, waarop ik in 2002 promoveerde. In het jaar daarop stelde ik nog een woordenboek samen, maar daarna was het echt gedaan met het taalonderzoek, dacht ik. Wel bezocht ik ieder jaar nog trouw Leinong en andere Jingpo-dorpen, want ik was nog steeds erg aan de streek en haar mensen gehecht.

Vlak na de verdediging van mijn proefschrift, Leiden 2002. Het jongetje in het midden ben ik. De andere twee zijn paranimfen.

paardensprong
Ik maakte Beijing tot mijn permanente woonplaats. Al gauw herontdekte ik het schilderen en de muziek. Kunst was mijn levensweg! Maar juist op zo’n moment dat ik wist dat ik nog jarenlang door kon gaan met kunstzinnige zaken en ik op mijn eigen manier vanuit mijn studio waardevolle dingen kon doen, vatte ik de overtuiging dat ik toch de wereld in moest en dat voor mij het centrum van die wereld een Jingpo-dorp zou moeten zijn. Ik dacht: wat nou, kunst niet verenigbaar met nut en goede doelen? En kan ik niet ook scheppend bezig zijn ver van waar de kunstzinnige kliek zich ophoudt? Uit dit idee ontstond het project Prop Roots, ter empowerment van de Jingpo kinderen en voor mij is dit eerder een speciaal soort kunstwerk dan gewoonweg een logische voortzetting van mijn verleden als taalonderzoeker. In plaats van om zinsstructuren en klanksystemen gaat het nu om inspiratie en creativiteit. In plaats van om informanten gaat het nu om kinderen.  Meer info:  www.facebook.com/PropRoots

Li Yang
In Beijing leerde ik Li Yang kennen, nu mijn vrouw. Toen ik haar voor het eerst meenam naar de Jingpo begreep zij mijn wens en werd zij zelf ook enthousiast. Behalve dat we samen gelukkig zijn, vormen we nu ook een hecht team met als doel het project te realiseren. Li Yang verzorgde toen al heel wat jaren de communicatie van NGO’s en heeft veel meer organisatietalent dan ik. Naast haar werk en mijn schilderen en muziek organiseerden we in verschillende zomer- en wintervakanties activiteiten voor Jingpo-kinderen, als voorlopers voor het vaste project als we eenmaal in het dorp van onze keuze gevestigd zijn.

Hier staan we dan, op een hangbrug tussen China en Birma.

Prop Roots
Voor je met de beste bedoelingen een goodwill-organisatie begint moet je goed nadenken over wat je zelf werkelijk kunt bieden en wat de beoogde doelgroep het hardst nodig heeft en wij menen dat wij beide gedaan hebben. De onontbeerlijke goede band met de overheid hebben wij gelukkig ook, alsmede veel enthousiaste en kundige vrijwilligers en andere connecties.
      Wij gaan ons niet bemoeien met de enorme HIV/AIDS- en drugsproblematiek. Ook is het niet ons voornaamste doel om de door globalisatie gestaag verdwijnende cultuur te helpen behouden, hoewel we hier beslist aan bijdragen. Het gaat er ons vooral om dat de kinderen opgroeien in een geschikte educatieve omgeving die bij hen een gevoel van eigenwaarde kweekt en waarin zij op een gezonde manier zich kunnen ontwikkelen. Meer praktisch gezien: de examens en lesmaterialen zijn in het Mandarijn en omdat dit niet hun moedertaal is hebben zij toch een achterstand. Van de middelbare school wordt vaak afgehaakt en als zij naar de stad gaan, wat velen doen, raken zij terecht in ondergewaardeerde banen zo niet erger. Onze slogan luidt: Empower Jingpo children with their own culture, their own creativity!

talen
Jingpo kinderen zijn goed in talen. Zelf spreken zij er al meestal 3 of 4 vanwege de etnografisch nogal complexe situatie in hun leefgebied. Zoals gezegd worden zij gehinderd omdat de examens en lesstof niet in hun moedertaal zijn. Via stimulerende lesmethoden en meer contact met de buitenwereld willen wij de communicatieve vermogens van de kinderen verhogen. Het gaat hier om Zaiwa, Engels, maar zeker ook het Mandarijn. In samenwerking met de door ons uitgekozen school van het dorp Yingpan, de enige officiële tweetalige school voor Mandarijn en Zaiwa, willen wij nieuwe Zaiwa-lesmaterialen ontwikkelen, die beter, interessanter en leuker zijn, met name door het integreren van elementen van de eigen cultuur. Ik moet hier uitleggen dat het Zaiwa de voornaamste taal van de Jingpo binnen China is, en vooral in Yingpan. Er bestaat wel een Zaiwa-schrift maar het wordt nog nauwelijks gebruikt en het Zaiwa-onderwijs aan deze school stelt nog niet veel voor. Verder moeten de lessen, ongeacht in welke taal, gewoon leuker worden, zodat de kinderen actief deelnemen en zich op allerlei manieren leren uitdrukken, in plaats van passief lesstof tot zich te nemen. Het leren van Engels is ook noodzakelijk, omdat dit ook examenstof is. Wat het Engels betreft is het natuurlijk overduidelijk dat het heel wat uitmaakt of de docent wel of niet in staat is zich deze taal uit te drukken….

Prop Roots’ eigenste Fu Guosheng, zelf een Jingpo, aan het werk met de kinderen van het dorp Leinong

de eigen cultuur
De Jingpo zijn een complexe etnische groep met een lange, ingewikkelde geschiedenis en een enorm rijke orale cultuur vol geheimzinnige verhalen. Nog niet lang geleden leefden de Jingpo semi-nomadisch en in nauw contact met de ondoorgrondelijke natuur. Maar wat voor zelfbeeld heeft een jonge Jingpo van nu, die hangt naar de stad maar daar een soort tweederangs burger is en die zijn/haar eigen cultuur grotendeels vergeten heeft? En met wat voor gevolgen…? Onze visie is dat de Jingpo-jeugd beholpen is bij goed onderwijs waar bovendien op passende wijze een positief etnisch bewustzijn bijgebracht wordt. De Jingpo kinderen ontdekken tijdens onze activiteiten dat zij bijzondere verhalen en anekdotes te vertellen hebben. Waarmee zij gelijk voldoende stof hebben voor uitwisselingen met kinderen in Beijing of andere landen, zoals via het uitwisselen van video’s via het internet.

creativiteit
Ieder kind is gebaat bij creatieve ontplooiing, het ontdekken van leuke en mooie manieren om je uit te drukken. Het belang hiervan wordt nu ook onderkend door Chinese onderwijsdeskundigen, alleen komt het er meestal gewoon niet van, vooral op een dorpsschool als deze. Wij bieden allerlei creatieve activiteiten, geleid door ons of vrijwilligers, vaak kunstenaars, met een hart voor kinderen. De kinderen hebben getekend, geschilderd, gefotografeerd en geknutseld. Ze hebben poppen gemaakt en poppenkast-verhalen verzonnen en uitgevoerd. Vaak worden de activiteiten ook gekoppeld aan traditionele verhalen of andere elementen uit de cultuur. Wat het werken met Jingpo kinderen nog iets bijzonderder maakt is dat zij van jongs af aan veel meer buitenshuis leven en dus meer in contact staan met de natuur dan stadskinderen.

lekker boompje klimmen

documentaire
Een team van het kwalitatief hoogstaande televisieprogramma ‘China Right Here’ van Tianjin TV heeft een uitgebreide documentaire gemaakt rondom mijn persoon, uitgezonden juli 2011. De makers hanteren een bloemrijke en poëtische stijl met prachtige beelden en veel cinematische effecten, met een hoog informatiegehalte. Deel 1 beschrijft hoe mijn sterke band met de Jingpo tot stand is gekomen, terwijl het tweede deel laat zien hoe en waarom wij begonnen zijn met Prop Roots. Mooi vind ik ook dat zij ruimschoots aandacht hebben besteed aan mijn kunst en muziek, met name aangezien in mijn visie het gehele Prop Roots immers een kunstwerk is. De documentaire, nog alleen in het Chinees, is hier te zien: site.douban.com/leandong.

sponsorbaar
Tot nu toe hebben we alle reizen en activiteiten zelf betaald en is Li Yang nog gebonden aan haar baan. Sinds deze zomer maakt Prop Roots officieel deel uit van een Beijingse gevestigde NGO: Beijing Cultural Heritage Protection Center (CHP, http://www.bjchp.org), die lokale gemeenschappen in China helpt bij het beschermen van hun culturele erfgoed. Door deze wettelijke status zijn we nu in staat om donaties en subsidies van Chinese bedrijven en instellingen te ontvangen. Maar we zullen ook manieren moeten vinden om zelf wat geld te verdienen, want je kan natuurlijk niet alleen maar je hand zitten ophouden.

druk in de weer met de pop van Konijn

toekomst
Je moet vooruit denken. Volgens ons vijfjarenplan gaan wij ons pakket van materialen en activiteiten uitbreiden naar andere scholen met veel Jingpo kinderen. Uiteindelijk wordt het overzetbaar naar andere minderheidsvolkeren in de regio.

bamboe
Dit klinkt allemaal vast als utopistische toekomstmuziek maar het komt steeds dichterbij. Veel goede kansen lokken, met name sinds het verschijnen van de documentaire. De voornaamste stap zal zijn het daadwerkelijk laten neerzetten van een bamboe huis in traditionele stijl, om vrijwilligers en onderzoekers te kunnen huisvesten en activiteiten en kleine exposities te kunnen houden. Als dat er is kunnen Li Yang en ik verhuizen. Hierover gauw meer nieuws!!

Advertisements
This entry was posted in Anton Lustig, Biografie, Kunst / Muziek, Prop Roots and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

18 Responses to Van Propedeuse tot Prop Roots

  1. Heel goed overzicht en zo te lezen zijn jullie goed bezig met steun van de overheid.

    • Anton Lustig says:

      Morele steun dan, van een klein aantal cruciale spelers in de lokale overheid van dit gebied. Dat we van geen enkele overheidsinstantie een cent krijgen zal hopelijk wel duidelijk zijn.

  2. Arthur says:

    Mooi verhaal, Anton, ik wens jullie heel veel succes en blijf je volgen

  3. de stripman says:

    Mooi verhaal ! Mooi project…!

  4. Cor says:

    Prachtig blog Anton. Het is me nu eindelijk duidelijk gewoorden waar jullie mee bezig zijn. Eerder bleef het toch een puzzel waar ik niet alle stukjes van had. Prachtblog en wereldproject. Hulde!!

    cor

  5. Anton Lustig says:

    Reuze bedankt allemaal!

    Ik heb wat “leesmuziek” toegevoegd, bovenaan aan te klikken.

  6. Glaswerk says:

    Een mooie indrukwekkend bijdrage, Anton.

    Ik heb nu evenals Cor voor het eerst een goede indruk van wat jij in het Verre oosten uitspookt.

  7. Mooie bio over jou interesses en werk!

  8. Loes Konings says:

    Ik vind dat jullie geweldig werk doen en wens jullie nog veel meer sukses in de toekomst. We hebben veel meer mensen, zoals jullie, nodig in deze wereld.

  9. Als er iets geldigheid heeft in het leven dan is het wel “Het kan verkeren” of “Het één leidt tot het ander”; niemand van ons had in zijn schooltijd kunnen voorspellen waar we uiteindelijk zouden belanden (Hoewel Tornio natuurlijk maar één stap verwijderd is van een hutje op de Afrikaanse hei, danwel in de de Stille Zuidzee, maar dat terzijde). Als ik je zo met die rugzak door de Chinese buitengewesten zie trekken gaan mijn gedachten onvermijdelijk terug naar de woeste oerbossen van Luxemburg, damals onder anführung van onze führer.

    Ik zit helaas nu middenin de drukste tijd van het jaar, drie cursussen starten volgende week en daar komen de week daarop nog twee bij, zodat ik eigenlijk full time lesgeef en dat mijn normale onderwijsondersteunende taken dus overuren worden. Ik reken op zeven weken zonder weekends 😦 (dit om aan te geven waarom ik weinig blogenergie heb deze dagen).

    Even terzijde: Prop Roots, Jingpo en Zaiwa zijn nogal overlappende categoriën; beter om er één als categorie te behouden en de anderen als tags te gebruiken (tags trekken meer hits als zoektermen dan categoriën).

  10. Anton Lustig says:

    Bedankt voor de aanmoedigingen, Willem en alle Koningsen ook!

    Het komt vast allemaal door die ene tocht, Paul! Jammer trouwens dat de schaarse fototoestellen op die leeftijd destijds nog steevast in het bezit van ouders waren.
    Succes met alle drukte! We zien je wel weer verschijnen.
    Goeie tips. Heb net eindelijk uitgevogeld hoe je de instellingen voor categorieen en tags kunt veranderen.

  11. Pingback: Prop Roots’ Prachtige Prijzen – en andere nieuwtjes van de 2e helft van 2011 | Het Triumvieraat

  12. Pingback: Prop Roots’ Prachtige Prijzen – en andere nieuwtjes van de 2e helft van 2011 | Het Triumvieraat

  13. Rob Buizert says:

    Wat ontzettend leuk om te lezen! Het hoe en waarom van Prop Roots is me nu een stuk duidelijker. Het is sowieso erg leuk om te lezen hoe het jou is vergaan de afgelopen 20 jaar.
    Heel veel succes verder met alles.
    Warme groet,
    Rob

  14. Pingback: Jingpo of Zaiwa? | Het Triumvieraat

  15. Pingback: Wat de Manau nou is | Het Triumvieraat

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s