Voertaalvoortrekker: Jean Dulieu

PaulEnige tijd geleden voerde ik aan dat we taalmatig op de schouders staan van de spraakmakers en taalvormers in onze jongere jaren. Dit blogje gaat over één van hen, de kinderboekenschrijver en tekenaar Jan van Oort, beter bekend onder zijn schrijversnaam, Jean Dulieu.

Als kind las ik met veel genoegen de gebundelde Paulus de Boskabouter strips uit Het Vrije Volk, het dagblad waarop het grootste deel van mijn familie geabonneerd was. Het Vrije Volk (een na-oorlogse voortzetting van het sociaal-democratische blad Het Volk) was ooit de grootste krant van Nederland maar schrompelde in de jaren 60 en 70 ineen tot een Rotterdamse streekkrant en ging uiteindelijk samen met het Rotterdams Dagblad dat daarna weer werd opgeslokt door het AD. (Je weet nooit wie er meeleest.)

Een Paulus stripje uit het Vrije Volk

Jan van OortJan van Oort was ooit violinist bij het Amsterdams Concertgebouworkest. Toen het concertgebouw tijdens de hongerwinter (1944-45) werd gesloten besloot Jan zich toe te leggen op zijn hobby, tekenen, maar onder de schuilnaam Jean Dulieu om zo zijn naam als gerespecteerd musicus niet in diskrediet te brengen. Het tekenen van stripjes werd in die dagen gezien als gepriegel in de marge.

De strips van Paulus de Boskabouter verschenen vanaf 1946 in Het Vrije Volk en vanaf 1948 verschenen er met regelmaat ook geillustreerde Paulusboeken. Paulus de Boskabouter leeft in een wereld vol koddige en soms griezelige karakters, waaronder de tegenstanders Rein de vos en de heks Eucalypta met haar assistent Krakras, en de vrienden Gregorius de luie en domme das, Oehoeroeboeroe een pompeuze uil en mijn favoriet, de raaf Salomo, die alles altijd opschreef.

Het magnum opus van Dulieu was Paulus en de Eikelmannetjes dat in 1964 uitkwam. Het was het eerste kinderboek dat ik las dat sprak over de dood in positieve zin. Het boek, met vele grote kleurplaten, zal tegenwoordig wel in sommige landen verboden zijn, omdat Dulieu de eikelmannetjes in sommige tekeningen had voorzien van, …wel… eikeltjes (het waren immers mannetjes en voortplanting was de manier waarop ze de dood overwonnen; de mannetjes werden dus niet begraven, maar geplant).

Bij de meeste mensen zal Paulus vooral bekend zijn van de televisiefilmpjes die Dulieu maakte in zijn eigen studio. Alle marionetten en decors alsook de requisiten werden door Dulieu en zijn familie zelf in elkaar geknutseld. Voor die tijd was het knap werk en de close-up camera technieken waren een zeldzaamheid. (Voor alle duidelijkheid, dit betreft NIET de kleur- en humorloze Paulus poppenserie die de makers van de Fabeltjeskrant in de jaren 70 op televisie brachten, daar had Dulieu persoonlijk niets mee te maken.)

In de jaren 70 werkte Dulieu aan serie tekenfilms over Paulus voor de de televisie, maar nadat de financier de handen aftrok van het dure project gaf Dulieu er jammer genoeg ook de brui aan en keerde terug naar het tekenen van Paulus strips voor de krant, waarna hij in 1984 met pensioen ging. Hij overleed in 2006, maar zijn werk wordt bewaard in een uitvoerig archief en het wordt ook met enige regelmaat tentoongesteld.

Advertisements
This entry was posted in Paul Nijbakker and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s