Standplaats Tornio: Midzomer

PaulVandaag is de langste dag van het jaar; wat bij ons in Tornio inhoudt dat er helemaal geen nacht is, zoals het onderstaande plaatje van de Finse meteorologische dienst aantoont. Er is weliswaar geen middernachtszon (i.e. een zon die de kim niet raakt om middernacht), maar de zon gaat ook niet geheel onder waardoor het het hele etmaal licht blijft. In het hoge Noorden is nu eindelijk de natuur uitgebot en uitgekomen; de seringen bloeien en alle insecten (evenals alle insecteneters) draaien overuren. Tijdens deze witte nachten kun je een impressie opdoen van hoe de wereld eruit zou zien als de mens plots zou zijn verdwenen, omdat je door dorpen en steden kunt lopen zonder een ziel tegen te komen, terwijl het ogenschijnlijk overdags is en heel de natuur volop actief. In werkelijkheid heerst er volop nachtlicht.

Weersverwachting voor de komende dagen

De zomerzonnewende was, evenals de winterzonnewende, van belang voor de primitieve mens die niet beschikte over een in kleur gedrukte Pirelli kalender. In heel Europa, vooral in de regio’s die ooit Germaanse inwoners hadden, vind je dan ook heidense tradities rond deze gebeurtenis. In het hoge Noorden hebben de midzomertradities veel weg van de lentefeesten in zuidelijker streken. De Zweedstalige Finnen volgen de Zweedse traditie en zetten een meiboom op (hoewel het Juni is). De precieze oorsprong van deze versierde paal is onduidelijk, maar de geleerden zijn het er wel over eens dat het met vruchtbaarheidsriten van doen moet hebben. Tegenwoordig dansen de Zweden geheel aangekleed met hun kinderen rond de paal en zingen onschuldige liedjes. In heidense tijden was dat volgens de geleerden wel anders (maar ja, geleerden waren en zijn meestal mannen op leeftijd die, zoals alom bekend is, onderhevig zijn aan een hoogst onkuis fantasieleven).

Een meiboom in Zweden (bron: Wikimedia Commons)

Tijdens de midzomernacht plukten maagden (nou ja, wie controleert dat tegenwoordig) zeven verschillende soorten wilde bloemen, want met dat boeket onder hun hoofdkussen zouden ze dromen van hun aanstaande (tegenwoordig m/v).

MidzomervuurDe Finnen noemen het midzomerfeest Juhannus, naar de dichtstbijzijnde heilige. Het is een feestdag die tegenwoordig valt op de eerste Vrijdag na 21 Juni (de dag zelf valt op Zaterdag, maar het feest wordt de avond tevoren gevierd zoals men meestal doet in Scandinavië). Finnen doen niet aan kinderachtige rondedansen met wilde bloemen in het haar; dat is voor watjes.

Zij staan grimmig rond grote vreugdevuren met een fles bier of brandewijn in de hand en staren zwijgend in de vlammen. Wanneer het vuur is uitgebrand dagen de jongelui elkaar uit om blootsvoets te dansen op de hete stenen. Degene die dat het langst volhoudt zonder brandwonden op te lopen, wint een primitief soort respect. Vrij zinloos als vruchtbaarheidsrite als je het mij vraagt, maar in elk geval minder schadelijk dan het in elkaar tremmen van bushokjes (wat in Nederland een traditie schijnt te zijn).

Aangezien de jeugd van tegenwoordig niet meer zulke harde voetzolen heeft als hun voorouders, die hun leven lang schoeisel van hout of boombast droegen, is het vuurdansen minder populair dezer dagen. In plaats daarvan heeft het, al of niet ongeklede, midzomernachtsbad aan gangbaarheid gewonnen. De combinatie van koud water en verhitte alcoholhoudende lijven zorgt elk jaar weer voor een aanzienlijk aantal verdrinkingsgevallen. Vrij zinloos ook, maar de bushokjes blijven in elk geval gespaard.

De dag na het Juhannusfeest zit de gemiddelde Fin mistroostig thuis in een verduisterde kamer op de bank en zijn enorme kater zit naast hem. Het is een geluk dat het een vrije dag betreft. Er worden dure eden gezworen dat men nooit meer een druppel drank zal aanraken. En, standvastig als de Finnen zijn, wordt aan dat besluit ook rücksichtslos vastgehouden… tot de volgende Vrijdag.

Advertisements
This entry was posted in Paul Nijbakker, Standplaats Tornio and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s