Fins Filmblogje: District 9

PaulDit blogje gaat over een film die ik recentelijk zag. Het was geen Finse film, maar een Zuid-Afrikaanse, wat bijna net zo exotisch mag heten voor de gemiddelde Nederlander (Bijna, want de Finse cinema heeft geen internationale successen gekend à la “The Gods are Crazy”, of  “Tsotsi”.)

Meerdere bloggers hebben al in positieve termen geschreven over de duurste film ter wereld, Avatar, die ons onderdompelt in een betoverende, kleurrijke en sprookjesachtige exo-wereld waarin zich een dun verhaaltje afspeelt over een koene held die een ras van buitenaardse wezens helpt zich te verzetten tegen gedwongen verhuizing en de vernietiging van hun leefwereld. Dat alles, gekruid met een beetje Gaia mystiek en wat buitenaardse romantiek, glijd gemakkelijk het oog binnen en glijdt even gladjes weer van je af.

Een paar maanden voor Avatar in de bioscopen verscheen kwam er een andere science fiction film uit die veel verhaal elementen gemeenschappelijk had met Avatar, maar slechts een fractie van het budget. De film werd mogelijk gemaakt door Peter Jackson die, na het mislukken van de plannen voor een verfilming van het computer spel Halo, zijn budget ter beschikking stelde van de Zuid-Afrikaanse filmmaker Neil Blomkamp die nog nooit eerder een speelfilm had gemaakt. Blomkamp engageerde een handvol onbekende acteurs en bouwde verder op een idee dat hij had ontwikkeld in een korte film uit 2005, Alive in Joburg.

Het ruimteschip boven de stad

Het gegeven uit die film, welk aan het begin van District 9 wordt geïntroduceerd, is dat een reusachtig ruimteschip tot stilstand is gekomen boven Johannesburg, Zuid Afrika (en niet, zoals de commentator fijntjes opmerkt, boven Washington, New York of Los Angeles). De aliens blijken echter geen veroveraars der aarde of redders van de mensheid, maar een ras van weinig intelligente geleedpotigen die uit hun eigen schip bevrijd moeten worden. In de film wordt gesuggereerd dat hun samenleving is georganiseerd als bij sociale insecten, maar dat de soldaten- en leidersklassen onder de aliens door de een of andere calamiteit zijn verdwenen.

Promotieposter van District 9

Het aanvankelijke enthusiasme van de aardbewoners over het redden van de buitenaardsen verdwijnt al spoedig als blijkt dat dezen, nu bijgenaamd “garnalen”, vooral overlast opleveren voor de stadsbewoners. Hun technologie, waaronder ook hun geavanceerde wapentuig, opereert enkel met hun DNA, maar de meesten zijn te dom om er mee om te gaan. De “garnalen” leven 20 jaar na hun redding in een krottenwijk buiten Johannesburg en zijn ten prooi aan drank en kattenvoer (wat op hen een drogerend effect heeft). Deze produkten worden geleverd door de Nigeriaanse maffia die erop uit is om de geheimen van de buitenaardse wapentechnologie te ontrafelen. Ze zijn daarin evenwel even weinig successvol als de organisatie die van de regering de controle heeft verkregen over de krottenwijk, een paramilitaire multinational die met grof geweld de orde bewaard.

Het verhaal begint als een documentaire over de hoofdpersoon, Wikus van der Merwe, een anti-held in elk opzicht, een stuntelige, weinig heldhaftige kantoorfrik, hopeloos verliefd op zijn blonde ega. Wikus is door zijn schoonvader, de president directeur van de multinational, aan het hoofd geplaatsd van een operatie om de aliens gedwongen te verhuizen naar een nieuw kampement ver van de stad. Deze missie zet een serie escalerende gebeurtenissen in gang waar ik niet over wil uitweiden, maar ik kan wel zeggen dat de film de moeite waard is voor elke sci-fi fan en voor iedereen die voor de verandering eens knetterende vloeken wil horen in het Afrikaans.

Uiteraard krijgt de film zijn volle lading pas als de kijker enigszins op de hoogte is van hoe het apartheidssysteem in Zuid Afrika fungeerde. De film werd grotendeels opgenomen op locatie in een originele krottenwijk uit die periode, gebouwd op een vuilnisbelt buiten Johannesburg. De voertuigen en wapens zijn die van het Zuid-Afrikaanse leger en de methodes van de ordetroepen roepen nare herinneringen op. De manier waarop ook de onbenullige Wikus omgaat met de “garnalen” is symptomatisch voor een diepgeworteld racisme en het knappe van de film is dat het de kijker meetrekt daarin. De “garnalen” hebben weinig aantrekkelijks en het duurt dan ook even voordat de toeschouwer sympathie voor ze kan ontwikkelen. Na veel actie sluit de film af met een erg menselijk moment van ontroering, dat doet hopen op een vervolg.

Al met al is District 9 een geslaagde sf film met genoeg humor en dubbele bodems om het ook voor de kritische kijker interessant te houden. De beelden zijn niet zo lieflijk als in Avatar, maar daarom wel zo realistisch. De amateur cast (de ene hoofdrolspeler had nooit eerder geacteerd, de ander was een stand up komiek) is heel geloofwaardig en de speciale effecten zijn zeer professioneel. Ga ‘em zien!

Advertisements
This entry was posted in Filmbeschouwing, Paul Nijbakker and tagged , . Bookmark the permalink.

One Response to Fins Filmblogje: District 9

  1. Pingback: Fins Filmblogje: Iron Sky | Het Triumvieraat

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s