Van jonge Meisjes en Dingen die voorbij gaan

PaulIk verkeer in twijfel over de jaren zeventig, mijn jeugd. De sexuele revolutie was op zijn hoogtepunt en zaken waren bespreekbaar die nu wellicht met meer voorzichtigheid benaderd zouden worden. ”Moet kunnen” was het motto. Bloot verkocht en het was als nooit tevoren verkrijgbaar op papier, op radio en televisie en in de bioscoop.

In die tijd deed Sylvia Kristel de kassa’s rinkelen door uit de kleren te gaan als Emmanuelle (1974) in een reeks films van die naam; en de eveneens in Nederland opgegroeide Laura Gemser werd via één van die films gelanceerd in haar eigen serie blootfilms als Emanuelle Nera (1975).

De Britse modefotograaf David Hamilton maakte in die dagen soft focus foto’s van, deels ontklede, veelal zeer jonge tienermeisjes, die in boekvorm en als kalenders, posters en ansichtkaarten door hele volksstammen werden bewonderd als superromantische kunst. Die suikerzoete beelden werden vervolgens tot leven gewekt in de film Bilitis (1977) op een fantastische muziekscore van Francis Lai.

In dezelfde periode maakte de Amerikaanse fotograaf Garry Gross een serie foto’s van een naakte Brooke Shields, die op dat moment (1975) tien jaar oud was. Het was een reportage voor PlayBoy die de latente sexualiteit van prepubescente kinderen letterlijk wilde blootleggen (!?!!). Brooke was tegen die tijd al een ervaren model en haar moeder ontving 450 dollar voor de shoot, niet slecht voor een tienjarige. Brooke zou later furore maken met een blote rol in Louis Malle’s film Pretty Baby (1978) en nog later, maar nog steeds als minderjarige, in The Blue Lagoon (1980) en Endless Love (1981).

Dichter bij huis was het niet anders. Marina de Graaf was nog geen 18 toen ze in Het Debuut (1977) een veertienjarige speelde die het bed deelde met een volwassen man. En zo waren er wel meer in de vaderlandsche filmgeschiedenis (Akkemay Marijnissen was bijvoorbeeld pas veertien toen ze een softsex scene speelde in Schatjes, 1984). In de jaren zeventig waren dingen mogelijk die nu niet meer door de beugel kunnen.

Detail van de foto van Gross

Nu lees ik dat het gerenommeerde museum Tate Gallery in London op advies van de politie een kunstwerk verwijderd heeft uit een expositie omdat het aanstootgevend en pornografisch zou zijn. Het gaat om het werk Spiritual America van Richard Prince en het is een foto van de eerdergenoemde foto van Gross (zie detail hierboven). Ik heb hem gezien op het net en hij is uiteraard aanstootgevend, maar niet pornografisch. De foto toont Brooke Shields van opzij, staand in een marmeren badkuip. Ze kijkt langs haar schouder in de camera en haar gezicht is zwaar opgemaakt, als een vamp. Ik kan er niets sexueels in ontdekken, maar dat ligt misschien aan mij. Een Amerikaanse rechter oordeelde in 1981 dat de foto (en anderen uit dezelfde serie) geen erotische aantrekkingskracht hadden, behalve misschien voor perverse geesten.

Ik kan begrijpen dat Prince die foto wilde gebruiken onder de titel ”Spiritual America”. Het werk doet mij denken aan de manier waarop Amerikaanse kindsterren al sinds Shirley Temple worden voorgesteld als vroegrijpe, wijsneuzerige minivolwassenen. Het herinnert aan de ouders die voor hun kinderen zo’n carrière weggelegd zien en hun kroost (met name de meisjes) opdirkt als hoerige barbies voor talentenjachten en kleuterschoonheidswedstrijden. Het verbeeld het gedrag van kindsterretjes als Miley Cyrus die profiteren van de Amerikaanse dubbele moraal welke hen enerzijds wil zien als onschuldige kinderen en anderzijds als sexy kindvrouwtjes. Het werk maakt een statement over Amerika en nog niet zo lang geleden zou de pers daarvoor braaf geapplaudiseerd hebben. Ik denk dan ook dat er meer achter de censuur van dit werk steekt dan de bescherming van minderjarigen tegen pedofielen die wordt aangevoerd als reden (en waartegen moeilijk te argumenteren valt).

Ik zie hierin een uiting van een campagne door conservatieve krachten die de verdediging van de fatsoensnormen aangrijpen als manier om meer greep op de samenleving te krijgen. Nu is het al zo dat onderwijskrachten in de Verenigde Staten als de dood zijn om met schoolkinderen naar een museum te gaan vanwege het risico dat de onschuldige bloedjes van kinderen daar oog in oog komen met een geheel ongekleed standbeeld of een schilderij van blote mensen. De consequenties van zo een gebeuren kunnen desastreus uitpakken voor zowel de leerkracht als de gehele school gezien de manier waarop het rechtssysteem in de VS werkt! Ik denk dat we de recente aanhouding van Roman Polanski in hetzelfde licht kunnen zien.

In de jaren zeventig was Polanski reeds een gevierd regisseur en leidde na de dramatische dood van zijn vrouw Sharon Tate een losgeslagen leventje van sex, drugs en rock’n roll. In 1978 was Samantha Gailey een vroegrijpe dertienjarige met grote ambitie, net zo als, pakweg, Laura Dekker hedentendage. Als dertienjarige was ze echter nog niet in staat de risico’s van haar gedrag in te schatten. Ze had door haar ouders tegen zichzelf in bescherming genomen moeten worden, maar die ouders, in dit geval haar moeder, moedigden haar juist aan in haar ambities, net zoals de moeder van Brooke Shields dat deed in dezelfde periode. Samantha en haar moeder dachten dat Polanski de carrière van Samantha in een stroomversnelling kon brengen. Daarom stemde haar moeder erin toe dat haar dochter alleen op pad ging met een drie keer zo oude man, met een reputatie als rokkenjager, die (naakt)foto’s van haar wilde maken. Wellicht deed ze dit ook om te verhullen dat Samantha jonger was dan ze zich voordeed. Voor Polanski zal het aanvankelijk weinig anders geweest zijn dan met de talloze andere aspirant actrices die hij met zijn roem, zijn drank en zijn drugs had verleid.

Het interessante is ook dat Samantha in latere interviews niet zozeer klaagt over de ongewilde sex met Polanski, maar over de mediahetze die volgde toen haar moeder de zaak aanhangig maakte, nadat ze het bij toeval te weten kwam. Samantha nam het haar moeder kwalijk dat die haar carrièrekansen geruïneerd had door naar de politie te stappen.

Polanski heeft sindsdien meermalen spijt betuigt over het gebeurde en heeft de zaak met Samantha in der minne geschikt. Samantha heeft verklaard dat Polanski al genoeg gestraft is voor de affaire en heeft de originele aanklacht al lang geleden laten intrekken. Hierbij zouden redelijke mensen het kunnen laten.

Het feit blijft echter dat Polanski heeft bekend sex te hebben gehad met een minderjarige, wat volgens de Amerikaanse wet hoe dan ook gelijkstaat aan verkrachting. Dat feit zelf kan intussen verjaard zijn (dat weet ik niet), maar wat niet verjaard is, is het feit dat Polanski zich heeft onttrokken aan de Amerikaanse justitie. Onder normale omstandigheden zou Polanski veroordeeld zijn tot een lichte straf, zoals zovele andere Hollywoodsterren die voor en na hem over de schreef gingen. De reden voor zijn vlucht (de rechter in de zaak gaf aan de plea bargain deal die Polanski met de aanklager had gemaakt niet te respecteren, om te kunnen profiteren van de publiciteit die een voorbeeldige veroordeling zou genereren) is geen excuus. Maar toch, lijkt het er niet erg op dat de zaak nu aangegrepen wordt door een eerzuchtige aanklager die uit is op publicitair of politiek gewin door een voorbeeld te stellen. Angst houdt mensen in de greep en Hollywood is altijd een doorn in het oog geweest van de Amerikaanse conservatieven. Wat zou mooier zijn dan een afrekening met de zondige jaren zeventig? Dus, kruisig hem, die vieze vuile Franse pedofiel!

De publieke moraal mag dan veranderd zijn, maar ik ben nog niet bereid afstand te doen van alle films en andere kunst die mij in de jaren zeventig gevormd hebben. En al helemaal niet als dat moet in het kader van een kruistocht van conservatieve zedenpredikers.

Bronnen:

Turner, C. 2009. Sugar and Spice and all things not so nice. The Guardian, 03.10.2009

Tate pulls nude child star image. 2009. BBC News, Arts & Culture, 01.10.2009

Morton, D. 1997. Forgive and Forget. People, 15.12.2009, Vol. 48, No. 24

Advertisements
This entry was posted in Jeremiades, Paul Nijbakker and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

5 Responses to Van jonge Meisjes en Dingen die voorbij gaan

  1. Anton says:

    Nog geen reacties? Ik heb ook niet veel te zeggen, alleen dat ik dit weer een knap stuk vind. En al dat bronnenonderzoek, professioneel hoor.

  2. Pingback: Van Kinderverkrachting en Jeugdsentimenten | Het Triumvieraat

  3. r.j claes says:

    Ik vond dit stuk heel goed geschreven.ik ben ondertussen 74 jaar oud en geniet nog steeds van alles wat het leven te bieden heeft.ik heb heel veel interesante mensen ontmoet hoe zy erover dachten.over het probleem calvinistische moraalridders.Hamilton werd geaccepteerd onder het mom van grandiose fotograaf maar kwam uit een welgestelde family dus kon zich alles permiteren.Dan heb je nog schryvers zoals Louis Paul Boon persoonlyk ontmoet had hele Feminatheek over vrouwen en was liefhebber van jonge meisjes tekende ze ook,iedereen wist het maar het was een groot schryver dus mondje dicht, Moraalridders zyn zo dubbel alswat.Zo kan ik nog zoveel vertellen en erover schryven men raakt er niet over uitgepraat .mvgrt.Ruud.

  4. Pingback: Standplaats Haparanda: Een Vieze Man | Het Triumvieraat

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s