Standplaats Tornio: Eerste Aankomst…

In de zomer van 1984 interrailde ik door Noord-Europa. Het was mijn eerste bezoek aan Finland dat toen net het einde van de eerste hoogconjunctuur in het land ervoer. De kosten van het levensonderhoud waren anders verdeeld dan in Nederland toen. De woonlasten waren lager, maar levensmiddelen waren aanzienlijk duurder. Ik had in Oulu een potje jam gekocht dat bij de heersende wisselkoersen een verbijsterende 12 gulden bleek te kosten!

Nu treinde ik, met medetriumviraatlid Ed, van Rovaniemi richting Zweden. Rovaniemi, de hoofstad van Fins Lapland, had weinig te bieden destijds. Het rees plots op uit de wildernis, een moderne stad van beton met glitterende ramen. Ik wist het toen nog niet, maar net als in Rotterdam, waren onze immer behulpzame Oosterburen ook hier verantwoordelijk voor een grondige naoorlogse stadsverniewing. De jaren-50 architectuur van Alvar Aalto zei ons toen nog niet zoveel, dus we waren na één nacht kamperen alweer vertrokken.

Rovaniemi na het vertrek van de Duitsers (foto door Ensio Siilasvuo)

De Duitse Wehrmacht slaagde erin de grotendeels houten stad voor meer dan 90% in de as te leggen.

De trein voerde ons tot het station van Tornio op de grens met Zweden. De grens tussen de twee landen werd in 1809 getrokken, nadat de Russen heel Finland op de Zweden veroverd hadden in de Finse Oorlog. Die grens liep door het diepste gedeelte van de rivieren Muonio en Tornio, behalve bij de stad Tornio, waar ie op bevel van de tsaar zo werd getrokken dat Tornio aan Russische zijde kwam te liggen. Op Google Earth kan je mooi zien hoe de grens om het eiland van Tornio heen loopt (link opent in Google Earth!)

Het spoornetwerk werd pas na 1809 aangelegd. Finland kreeg als deel van het Russische keizerrijk de Russische spoorbreedte, terwijl de Zweden de West-Europese standaard-breedte kozen. Om die reden moesten we in Tornio uitstappen en te voet de grens oversteken om in Haparanda aan de Zweedse kant van de grens weer op te stappen. Er was weliswaar een spoorverbinding tussen de twee stadjes, een stalen spoorbrug uit hrt brgin van de 20ste eeuw, maar die was enkel geschikt voor treinstellen die beide spoorbreedten aankonden.

Dus wandelden we van het stationnetje over de oude brug naar het eiland en via de hoofdstraat van Tornio naar de dam die tussen Finland en Zweden strekte. Er was geen mens op straat, de zon die onder de lage bewolking door scheen wierp ononderbroken slagschaduwen over de straten; er was geen douane ook.

Het station van Haparanda was een een monument van vergane tijden, een prachtig art deco gebouw met warme houten lambrizeringen en decoratieve betegeling. De wachtuimtes hadden deuren met ruiten van geslepen glas die oplichtten in de laagstaande zon. Het station was tijdens de Eerste Wereldoorlog gebouwd met geld uit de bloeiende grenshandel (lees: smokkel). Een jaar later viel het tsarenrijk uiteen en Finland riep de onafhankelijkheid uit. De rijkelijke goederenstroom van West naar Oost (en vice versa) stokte op slag en kort daarop tevens de vluchtelingenstroom. Het grote station kreeg nooit de rol die het toebedacht was. We vertrokken in een rode zonsondergang die nog uren zou duren.

Haparanda Station (foto door Anoniem)

Het station van Haparanda in de lente. Het was lange tijd het grootste gebouw in het stadje.

Dat was mijn eerste bekendmaking met Tornio en Haparanda. Het had geen overdonderende indruk gemaakt en wie mij toen verteld had dat ik hier ooit zou wonen zou in zijn gezicht zijn uitgelachen.

Tegenwoordig is er geen personenverkeer per spoor meer naar de stations van Tornio en Haparanda. Wie de grens over wil neemt de bus van Kemi naar Tornio-Haparanda and vandaar de bus naar Luleå in Zweden. Het voormalige hoofdstation van Tornio is nu een theater en het grote station van Haparanda herbergt een klein hotel en een centrum voor beginnende ondernemingen. De enige treinen die nog passeren zijn gespecialiseerde goederenwagons van en naar de lokale industrieën.

Advertisements
This entry was posted in Paul Nijbakker, Reisimpressies, Standplaats Tornio and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Standplaats Tornio: Eerste Aankomst…

  1. Pingback: Standplaats Tornio: De reis naar Rovaniemi… | Het Triumviraat

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s